تبلیغات
معلم نو - بارش مغزی
سه شنبه 26 آبان 1388

بارش مغزی

   نوشته شده توسط: m2z    نوع مطلب :روش تدریس ،راهنمای معلم ،

  بـارش مغــزی

 

مقدمــه 
بارش مغزی "BRAIN STORMING" یکی از شناخته شده ترین شیوه های برگزاری جلسات هم فکری و مشاوره بوده و کاربرد جهانی دارد. این روش دارای مزایا و ویژگیهایی منحصر به فرد است. در واقع بسیاری از تکنیک های دیگر منشعب از این روش است.در اینجا ضمن معرفی کوتاهی از تاریخچه و تعریف بارش مغزی به بررسی قواعد این روش می پردازیم. آنگاه ترکیب اعضا و گروه مشخص می شود و پس آن روند برگزاری یک جلسه بارش مغزی ارایه می گردد. در نهایت مزایا و معایب این روش معرفی می شود تا دبیران و روسای جلسات بتوانند دامنه ی کاربرد آن را ارزیابی کرده و در جای خود از آن استفاده کنند.

این روش توسط الکس اسبورن در سال 1988 معرفی گردید. در آن زمان بنیاد فرهنگی اسبورن این روش را در چندین شرکت تحقیقاتی، بازرگانی، علمی و فنی برای حل مشکلات و مسایل مدیریت به کار گرفت. موفقیت این روش در کمک به حل مسایل آن چنان بود که ظرف مدت کوتاهی به عنوان روشی کارآمد شناخته شد. فرهنگ لغت " وبستر" تعریف بارش مغزی را چنین بیان می دارد : تکنیک برگزاری یک کنفرانس که در آن سعی گروه بر این است تا راه حل مشخصی را بیابد، در این روش همه ی نظرات در جمع بندی مورد استفاده قرار می گیرند. روش بارش مغزی امروزه یکی از متداول ترین روشهای تصمیم گیری گروهی است و موجب گسترش و تحول بسیاری از روشهای مرتبط و مشابه گردیده است. دانشمندان زیادی از جمله : اسبورن، کال و همکاران، بوچارد، گچکا و همکاران، دلبگ و همکاران، لوئس، و نگاندی و سیج در کتابهای خود به این روش پرداخته اند و جهت ارتقا آن کوشیده اند.

قواعـد بارش مغــزی
اسبورن عنوان می دارد پیشنهاد ایجاد شده در ذهن یک فرد عادی در گروه، 2 برابر پیشنهاد ایجاد شده در حالت انفرادی است. در صورتی که قواعد و مقررات مشخصی برای جلسات بارش مغزی در نظر گرفته و رعایت گردد، این روش بسیار کارآمدتر خواهد شد. بارش مغزی بر دو اصل و چهار قاعده ی اساسی استوار است. اصل اول مبتنی بر تنوع نظرات است. تنواع نظرات، آن بخش از مغز را که به خلاقیت مربوط است فعال تر می کند تا بر تفکر قضاوتی THINKING JUDJMENTAL خود فایق آید. تفکر قضاوتی در واقع به معنی ارزیابیها و نظرات تکمیلی نسبت به مطلب مطرح شده است. به این منظور بعد از آنکه تمامی پیشنهادات جمع آوری گردید ؛ بررسی و ارزیابی پیشنهادات صورت می گیرد. اصل دوم کمیت، فزاینده کیفیت است. یعنی هر چه تعداد پیشنهادات بیشتر شود، احتمال رسیدن به یک راه حل بهتر افزایش می یابد.




چهار قاعــده اساسی بارش مغــزی
۱. انتقال ممنوع: این مهمترین قاعده است و لازم است تمام اعضا به آن توجه کرده و بررسی و ارزیابی پیشنهاد را به آخر جلسه موکول کنند. ضمن اینکه ملاحظه تبعیض آمیز پیشنهادات نیز ممنوع است.


۲. اظهار نظر آزاد و بی واسطه: این قاعده برای جرأت بخشیدن به شرکت کنندگان برای ارایه پیشنهاداتی است که به ذهن آنها خطور می کند، به عبارت دیگر در یک جلسه بارش مغزی تمام اعضا باید جسارت و شهامت اظهار نظر را پیدا کرده باشند و بدون آنکه ترسی از ارزیابی و بعضاً انتقاد مستقیم داشته باشند ؛ بتوانند پیشنهاد و نظر خود را بیان کنند. هر چه پیشنهادات جسورانه تر باشد نشان دهنده ی اجرای موفق تر جلسه است.


۳. تأکید بر کمیت : هر چه تعداد نظرات بیشتر باشد، احتمال وجود پیشنهادات مفید و کارسازتر در بین آنها بیشتر می شود. موفقیت اجرای روش بارش مغزی با تعداد پیشنهادات مطرح شده در جلسه رابطه مستقیم دارد. در این روش این گونه عنوان می شود که هر چه تعداد پیشنهاد بیشتر باشد احتمال وجود طرح پیشنهاد کیفی بیشتر است.


۴. تلفیق و بهبود پیشنهادات : اعضا می توانند علاوه بر ارایه پیشنهاد، نسبت به بهبود پیشنهاد خود اقدام کنند. روش بارش مغزی این امکان را به اعضا می دهد که پس از شنیدن پیشنهادات دیگران پیشنهاد اولیه بهبود داده شود. آنها همچنین می توانند پیشنهاد خود را با چند پیشنهاد دیگر تلفیق کرده و پیشنهاد بهتر و کاملتری را به دست آورند.

ترکیب اعضای گــروه بارش مغــزی
در هر جلسه ی بارش مغزی لازم است افراد ذیل حضور داشته باشند : رییس، دبیر جلسه و اعضای گروه، رییس جلسه، قواعد کاری و مسئله مورد بحث مشکل را مطرح می کند و ناظر بر حسن اجرای آنهاست. دبیر، کار ثبت صورتجلسه را انجام می دهد. بهتر است دبیر نزدیک رییس جلسه بنشیند، به طوری که بتواند نقش رابط غیر مستقیم بین رییس جلسه و اعضا را ایفا کند. بهتر است پیشنهادات به طور گزارشی، نه کلمه به کلمه، یادداشت شوند. اسبورن پیشنهاد می کند که از افرادی که دارای موقعیتهای شغلی یکسان هستند برای هم فکری، دعوت به عمل آید. ضمناً باید در نظر داشت چنانچه رییس و مرئوس با هم در یک گروه باشند اصل اظهار نظر آزاد و بیواسطه خدشه خواهد یافت مگر آنکه برای آن قبلاً تدابیری اندیشیده شده باشد.


پیشنهاد ایجاد شده در ذهن یک فرد عادی در گروه ، 2 برابر پیشنهاد ایجاد شده در حالت انفرادی است.

رویه برگـــزاری جلسات بارش مغــزی
یک گروه 6 تا 12 نفری از اعضا انتخاب می شوند حتی الامکان از لحاظ رتبه ی اداری همسان باشند.
مشکل به روشنی تعریف شده و برای شرکت کنندگان توضیح کافی داده می شود. حداقل یک هفته از طرح صورت مسئله گذشته باشد یعنی دستور کار هر جلسه قبلاً اعلام شده باشد. بلافاصله پیش از جلسه ی اصلی بارش مغزی، برای اعضا، جلسه ای توجیهی برگزار می شود. با نوشتن صورت مسئله بر روی تخته سیاه به طوری که برای همه قابل خواندن باشد، جلسه ی بارش مغزی شروع می شود. رئیس جلسه 4 قاعده جلسه بارش مغزی را متذکر می شود. هر یک از اعضا که مایل به ارایه پیشنهاد باشد دست خود را بالا می برد و در هر نوبت یک پیشنهاد را ارایه می دهد. رییس جلسه طی یادداشتی 2 کلمه ای و کوتاه، هر یک از پیشنهادات را روی تخته سیاه می نویسد و در همین حال دبیر جلسه پیشنهاد را با جزئیات بیشتری ثبت می کند. در صورت لزوم رییس جلسه می تواند برای برانگیختن اذهان در ارایه پیشنهادات جدید صورت مسئله با پیشنهادات ارایه شده، را مجدداً طرح کند. مدت زمان جلسه نباید از حد مجاز، که معمولاً 60 دقیقه است تجاوز کند.

مــزایا و معایب
باوجودیکه روش بارش مغزی بسیار متداول است،لیکن تاکنون به طور خاص،در جهت روشن نمودن بهترین شرایط اجرای این روش،تحقیقات کافی صورت نگرفته است.
مزایای این روش عبارتنداز:
۱.با توجه به اصل هم افزایی باعث می شود خلاقیت گروهی مؤثرتر از خلاقیت فردی عمل کند.
۲.با این روش، در مدت زمان نسبتاً کوتاهی، شمار زیادی پیشنهاد حاصل می شود.

با نوشتن صورت مسئله بر روی تخته سیاه به طوری که برای همه قابل خواندن باشد ، جلسه  بارش مغزی شروع می شود .

معایب و نقایص این روش عبارتنــد از :
۱. ممکن است ایجاد شرایط جهت اظهار نظر آزاد و بیواسطه دشوار باشد.
۲. گروه معمولاً تحت فشار اکثریت قرار گرفته و موجب می شود فرد با نظر اکثریت موافقت کند، حتی اگر قویاً احساس کند که نظر اکثریت اشتباه است.
۳. اکثر اوقات تمایل گروه بر حصول یک توافق است، تا دستیابی به پیشنهادات متنوعی که به خوبی مورد بررسی قرار گرفته باشند، در واقع این حرکت در حال حاضر بخاطر ساختار جلسات، به صورت عادت درآمده است.
۴. هنگام بارش مغزی، اغلب افراد مواردی بدیهی یا ایده آل را پیشنهاد می کنند و این از تلاش آنها برای بحث بیشتر و در نتیجه ارایه پیشنهادات خلاق می کاهد.
۵. ماهیت تنوع گرای بارش مغزی، خود به خود مسبب افزایش پیشنهادات می شود ولی اصلاح و پالایش ساختاری پیشنهادات را در بر ندارند.
۶. اگر گروه از یک رییس جلسه خود برخوردار نباشد ممکن است برخی از افراد جلسه را، به طور کامل تحت الشعاع خود قرار دهند.
۷. اجرای موفقیت آمیز این روش مستلزم شناخت قبلی افراد از مسأله است.
۸. در این روش، بهبود مرحله به مرحله " تدریجی " پیشنهادات کمتر مشاهد می شود.
۹. گاهی اوقات این روش، به مسایل نسبتاً ساده و پیش پا افتاده محدود گشته و باعث می شود که روش ارایه شده برای حل مسایل کلی پیچیده و کارآیی کافی را نداشته باشد.
۱۰. برای بعضی افراد، پیروی از قواعد این روش، یا ارایه پیشنهادات متنوع مشکل است.

روشهــا و تکنیکهــای مشابــه 
از بارش مغزی روش های گوناگونی مشتق شده است. مثلاً یک روش می گوید بهتر است شرکت کنندگان پیش از ورد به جلسه پیشنهادات خود را کتباً در اختیار رییس جلسه قرار دهند، رییس جلسه پیشنهادات را بدون اعلام منبع برای همه شرکت کنندگان قرائت می کند. این روش که برای از بین بردن معایب بندهای 2 و 3 مورد استفاده قرار می گیرد، بارش مغزی گمنام "Anonymous Brains
 " نام دارد. شیوه های دیگری نیز وجود دارد، به عنوان مثال از شرکت کنندگان خواسته می شود، تا نظرات خود را در مدتی کوتاه به رشته تحریر درآورند. این روش افکارنویسی "Brainwriting" خوانده می شود.


تلفیقی از افکار نویسی و بارش مغزی نیز وجود دارد که به روش Trigger مشهور است. این روش را جورج مولر کارشناس شرکت فورد موتور ابداع کرد. در این روش شرکت کنندگان هر کدام شخصاً فهرستی از کلمات مرتبط به مسأله را تهیه می کنند. مزیت این روش بر روش بارش مغزی در این است که قابلیت بسط و گسترش پیشنهادات را دارد. ویلیام گوردن به منظور غلبه بر برخی مشکلات بارش مغزی شیوه جدیدی را ابداع کرد. رویه آن بدین گونه است که : رییس جلسه، از گروه می خواهد تا به مفهوم با اصول مسأله پرداخته و مسأله را ریشه ای مورد بررسی قرار دهند، رفته رفته، با مطرح شدن نظرات متفاوت، افراد اطلاعات بیشتری پیدا کرده و پیشنهادات جدیدی مطرح می کنند. مزیت عمده این روش امکان بررسی سایر پیشنهادات و عدم تمرکز بر یک پیشنهاد است. در نتیجه این روش مانع تصمیم گیری ناپخته در فرآیند حل مسأله می گردد.

تلفیقی از افکار نویسی و بارش مغزی نیز وجود دارد که به روش Trigger مشهور است . این روش را جوج مولر کارشناس شرکت فورد موتور ابداع کرد.

گونه دیگر بارش مغزی شیوه of Problem Elements= Sil Succesive integeration است. این روش به وسیله هلموت اشلیکسوپ از مؤسسه باتل ابداع گردید. معایب بندهای شماره 5، 3، 2 با این روش برطرف خواهد شد. در این روش عناصر جلسات آزاد و روابط اجباری به طور فزایده ترکیب می شوند تا این که گروه به راه حل نهایی مورد توافق دست یابد. توفان فکری عبارت است از بیان تفکرهای متنوع، در حالی که روش SIL کتبی بوده و تفکر چه متنوع، چه مشابه اصل است.ش


canada online pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 10:17 ب.ظ

Superb stuff. Regards.
drugstore online india northwest pharmacies online canadian prescription drugstore top rated canadian pharmacies online northwest pharmacies in canada canada medication pharmacy canada drug northwest pharmacies mail order buy viagra usa canadian online pharmacies rated
cialisbuys.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 11:17 ب.ظ

Incredible a good deal of valuable material.
achat cialis en europe ou acheter du cialis pas cher precios cialis peru cialis 5 mg scheda tecnica generic cialis tadalafil cialis cost calis india cialis 100mg cost cialis 10 doctissimo what is cialis
http://eddrugsgeneric.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 08:11 ب.ظ

You actually expressed that adequately!
cialis dosage recommendations wow cialis tadalafil 100mg look here cialis cheap canada cialis prezzo di mercato 5 mg cialis pharmacie en ligne viagra vs cialis vs levitra precios de cialis generico cialis without a doctor's prescription cialis super acti cialis official site
http://viagraky.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 10:07 ق.ظ

You've made the point.
cialis reviews cialis generika in deutschland kaufen cialis soft tabs for sale buy cialis buy cialis uk no prescription side effects of cialis cialis cost we choice cialis pfizer india cialis arginine interactio cialis therapie
canadian medications online
چهارشنبه 14 شهریور 1397 01:52 ق.ظ

Cheers. Fantastic information.
canadian prescription drugstore canadian cialis canadianpharmacy buy viagrow online pharmacies of canada canadian pharmacy viagra brand online pharmacies legitimate canada online pharmacy drugs for sale online pharmacy canada
http://withoutadoctorsprescriptions.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:25 ق.ظ

Really many of great facts!
is it legal to buy viagra online viagra online usa buy viagra safely online can you buy viagra at the store buy viagra at walmart buy viagra online buy discount viagra online get a prescription for viagra online buy viagra uk safest place to buy viagra online
Cialis prices
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:24 ب.ظ

Well expressed really! !
buying cialis on internet click here take cialis generic cialis pro prices for cialis 50mg cialis rckenschmerzen cialis rezeptfrei weblink price cialis prix cialis once a da cialis free trial cialis 50 mg soft tab
cialisiv.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 03:21 ب.ظ

Many thanks! Lots of advice!

canadian cialis order generic cialis online buying brand cialis online non 5 mg cialis generici cialis baratos compran uk price cialis per pill estudios de cialis genricos cialis rckenschmerzen cialis great britain we recommend cheapest cialis
buy original viagra online
سه شنبه 23 مرداد 1397 04:55 ق.ظ

Lovely write ups, Thanks!
cheap viagra with prescription where to purchase viagra online can u buy viagra over the counter get viagra where do you buy viagra viagra or sildenafil buy viagra pfizer to buy viagra online buy online pharmacy can u buy viagra over the counter
http://babecolate.com/where-do-you-buy-cialis.html
دوشنبه 22 مرداد 1397 08:41 ب.ظ

Effectively expressed genuinely. .
cialis generico lilly side effects of cialis only now cialis for sale in us cialis super kamagra we recommend cheapest cialis cialis 20 mg viagra vs cialis vs levitra cialis tablets for sale cialis pills price each viagra vs cialis
Buy cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 06:52 ق.ظ

You suggested it exceptionally well.
recommended site cialis kanada achat cialis en itali try it no rx cialis cialis kaufen cialis 5 mg funziona buy cialis online cheapest rezeptfrei cialis apotheke cost of cialis cvs cialis 30 day trial coupon cialis generika
Viagra 5mg prix
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 12:16 ب.ظ

Fine info. Kudos!
buy viagra without a prescription viagra nz buy usa viagra online buy viagra online discount viagra online canadian pharmacy can you buy viagra at walgreens pharmacies how to buy generic viagra online buy cheapest viagra online online viagra purchase
Generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 04:14 ق.ظ

Terrific material, Thanks!
tadalafil 20 mg rezeptfrei cialis apotheke recommended site cialis kanada cialis daily reviews cialis rezeptfrei sterreich tesco price cialis cost of cialis per pill order cialis from india cialis 20mg preis cf cialis generique
Cialis generic
شنبه 4 فروردین 1397 02:54 ق.ظ

Beneficial material. Thanks!
how to buy cialis online usa cialis 30 day trial coupon cialis for sale south africa cialis tablets for sale miglior cialis generico miglior cialis generico cialis rezeptfrei sterreich achat cialis en itali 200 cialis coupon cialis 30 day trial coupon
Cialis pills
دوشنبه 28 اسفند 1396 08:09 ق.ظ

You said it nicely..
cialis billig cialis 100mg suppliers generic cialis 20mg tablets prezzo cialis a buon mercato how to buy cialis online usa cialis para que sirve overnight cialis tadalafil cialis dosage tadalafil 10 mg cialis coupons
http://overjoyedmercen76.page.tl
جمعه 13 مرداد 1396 01:42 ب.ظ
whoah this blog is wonderful i really like reading your posts.
Keep up the good work! You realize, lots of people are searching
around for this information, you can aid them greatly.
How do you get taller?
شنبه 7 مرداد 1396 12:13 ب.ظ
Thankfulness to my father who informed me about this web site, this webpage is genuinely amazing.
BHW
دوشنبه 28 فروردین 1396 10:58 ب.ظ
Hello to all, how is everything, I think every one is
getting more from this website, and your views are pleasant in favor of new visitors.
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 08:32 ب.ظ
Hi there, the whole thing is going perfectly here and ofcourse every one is sharing information, that's really good, keep up writing.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 03:26 ق.ظ
I visited several web pages except the audio quality for audio songs present at
this web page is actually wonderful.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 10:30 ب.ظ
It's a pity you don't have a donate button!
I'd without a doubt donate to this outstanding blog!
I suppose for now i'll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account.
I look forward to brand new updates and will talk about this website with my
Facebook group. Talk soon!
BHW
جمعه 18 فروردین 1396 09:37 ب.ظ
Hi there, just became aware of your blog through Google, and found that it is truly informative.
I am going to watch out for brussels. I will be grateful if you continue this in future.
Numerous people will be benefited from your writing.
Cheers!
manicure
چهارشنبه 16 فروردین 1396 08:19 ق.ظ
This is a topic that's near to my heart... Best wishes! Where are your contact
details though?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر