تبلیغات
معلم نو - روش تدریس (الگوی گانیه)
دوشنبه 18 آبان 1388

روش تدریس (الگوی گانیه)

   نوشته شده توسط: m2z    نوع مطلب :روش تدریس ،راهنمای معلم ،مقاله ،

روش تدریس (الگوی گانیه)
 چكیده: 
    برای رویارویی با انبوه چالشهای قرن حاضر و برای رسیدن به اركان تعلیم و تربیت در قرن بیست و یكم، نیاز به معلمان اثربخش و با انگیزه برای تربیت نسل جوان كاملاً ضروری است، و معلم اثربخش، معلمی است كه ضمن آشنایی با انواع روشهای فعال تدریس با بهره‌گیری از الگوهای مختلف تدریس موثر موجبات حفظ پویایی و تكامل را در فراگیران ایجاد می نماید. 
    الگوهای فعال تدریس موجب، تقویت توانایی ذهنی شاگردان، افزایش انگیزه درونی فراگیران، ارتقاء خلاقیت آنان و افزایش توانایی حل مساله و یادگیری بهتر می گردد. در این مقاله با عنوان ‹‹بررسی الگوی تدریس بر اساس نظریه گانیه›› سعی شده است. مراحل و گام های مطرح شده در الگوی گانیه به شیوه‌ی كتابخانه‌ای مورد بررسی قرار گیرد. 
    بررسی تحقیقات پیشین بیانگر آن كه تا به حال در رابطه با روشهای تدریس مطالعات انجام گرفته است لاكن با توجه به بررسی‌های به عمل آمده در خصوص الگوی گانیه هیچگونه مطالعه‌ای‌ مشاهده نگردید. ویژگی این الگو فعال سازی فراگیران در یادگیری و پشتیبانی از فرایندهای درونی می باشد. 
الگوی گانیه شامل 9مرحله می باشد كه عبارتند از: 
جلب توجه، آگاه ساختن یادگیرنده از هدف، تحریك یادآوری پیش نیازهای مربوطه، ارایه محرك فراخوان عملكرد، ارزیابی عملكرد و افزایش یادداری و انتقال. 
مقدمه‌ای در ضرورت بحث: 
    پیشرفت سریع علوم و تكنولوژی، بشر امروز را در جمع‌آوری و طبقه بندی یافته‌های علمی ناتوان ساخته است. زیرا پیشرفت علم در یك روز گاه معادل یك صد سال در قرون گذشته می‌باشد و طبیعی است. كه آموزش سنتی برای انتقال علم با چنین پیشرفت سریعی ناتوان است.1 
   برای رویارویی با انبوه چالشهای هزاره‌ی سوم، هزاره‌دانایی، و برای رسیدن به اركان تعلیم وتربیت در قرن بیست و یكم- یادگیری برای زیستن، یادگیری برای با هم زیستن، یادگیری برای دانستن، یادگیری برای انجام دادن – نیاز به معلمان اثربخش و با انگیزه، معلمی است كه ضمن آشنایی و آگاهی بر انواع الگوهای تدریس با بهره گیری از الگوها و روشهای تدریس موثر موجبات حفظ پویایی و تكامل را در فراگیران ایجاد می نماید. و به آنان در تجزیه و تحلیل و بازسازی تجاربشان كمك می‌نماید. 
یك معلم موثر باید گنجینه ای ازالگوها و روشهای تدریس مختلف داشته تا به هنگام ضرورت و بر حسب نوع درس و شرایط تدریس یك یا برخی از آنها را به كارگیرد.2 وبا بهره گیری از انواع الگوهای فعال تدریس موجبات كسب مهارت‌ها لوازم زندگی را در دانش آموزان، شهروندان آینده‌ی این دهكده‌ی جهانی به وجود آورد. 
    بهره‌گیری از الگوهای مناسب تدریس موجب، تقویت توانایی ذهنی شاگردان، افزایش انگیزه‌‌ی درونی فراگیران، ارتقاء خلاقیت دانش آموزان و افزایش توانایی حل مسأله و یادگیری بهتر می‌گردد. با توجه به اهمیت طراحی آموزشی در فراهم سازی محیط مناسب جهت یادگیری بهتر دانش آموزان و نظر به تأكید و توجه معلمان دوره‌های مختلف در به كارگیری الگوهای مختلف تدریس از جمله الگوی گانیه در جشنواره الگوها و روشهای تدریس در سالهای83 - 1382 لذا در این مقاله سعی شده است با پرداختن به الگوی تدریس مبتنی بر نظریه گانیه در فعال سازی فرایند یاددهی- یادگیری گامی برداشته شود. امید است در جهت اعتلاء و پویایی نظام آموزش و پرورش كشورمان ایران اسلامی موثر باشد. 


 
1-حمصی، فردوس و شهین دخت عالی،‹‹ تكنولوژی آموزشی››، اصفهان: انتشارات امیركبیر، 1371. ص32
2-كومز، آرتور رایت، ‹‹آموزش تخصصی معلمان››، ترجمه: جواهر فروش زاده، تهران: رشد، 1370. ص43.
تاریخچه تكوین تدریس : 
    در ایران باستان آموزش در آتشكده‌ها صورت می‌گرفت و پیشوایان دینی بعد از پدر و مادر نخستین آموزگاران به شمار می‌آمدند. روش آموزش، شفاهی، حفظی و تلقینی بود.1 و برنامه تحصیلی عبارت بود از: خواندن، نوشتن، حساب كردن و مطالب زبانی آموخته می شد. 
  در دوره‌ی هخامنشی، ایرانیان عقیده داشتند همانطور كه باید برای ادامه زندگی كار كنند برای خواندن متون مذهبی هم باید خواندن و نوشتن را فرا بگیرند. 2 آموزش در این دوران به دو صورت ارایه می‌شد، یكسری حفظ و تكرار و آموزش مفاهیم كتاب اوستا و دیگری آموزش عملی كه شامل اسب سواری، تیراندازی، شكار، چوگان بازی، كشتی، زوبین اندازی و شنا بود. 3 در دوره سلطنت کوروش مدارس هنری تأسیس گشت، استرابون منشی اسكندر می‌‌گوید: مدارس هنری كه كوروش به وجود آورد كار آموزان را برای نقاش و مجسمه‌سازی و كاشی سازی و چینی سازی و   سازی پرورش می‌داد، ولی بعد از اینكه داریوش به سلطنت رسید در آن مدارس صنایع دستی رسید در آن مدارس صنایع دستی دیگر هم به كارآموزان آموخته شد، از قبیل قالیبافی، نجاری، منبت كاری، پارچه بافی و قلاب دوزی. 4  همانطور كه از اسناد و مدارك به جا مانده بر می‌آید آموزش عملی از دیر باز در ایران باستان رایج و مرسوم بوده است. 
    در رم باستان نیز معلمان رومی در فن تعلیم بر حافظه و تكرار بسیار تكیه می‌كردند، اما در دوران شكوفایی فرهنگ روش آموزش در غرب به دست اندیشمندان و آموزش شناسان افتاد و در نتیجه هرروز به بالندگی آن افزوده شد. 5  
1-هاشمی مقدم، سید شمس‌الدین، ‹‹ جزوه درسی مكاتب فلسفس و سیدآراء تربیتی›› دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراك، 1376، ص26.
2-سوله ماری ژان، فلوهرتزكلیدشمن، ‹‹سرزمین جاوید›› ترجمه ذبیح‌ا… منصوری، تهران: زرین، جلد اول، چاپ هشتم، 1375، 131-130.
3-پورنژاد، گلنوش، ‹‹زمامداری ساسانیان›› رشد معلم، شماره 3، سال نهم آذرماه، 1369، ص14.
4-سوله ماری ژان، فلوهرتزكلیدشمن، پیشین، ص114. 
5-بیان، حسام الدین و محمد شكیبا مقدم،‹‹ مدیریت شیوه‌های نو در آموزش››، تهران: مركز آموزش مدیریت دولتی،1372، ص33.
در مكاتب مختلف فلسفی نیز به تناسب مبانی فلسفی، هستی شناسی، ارزش شناسی و شناخت شناسی تعاریف خاصی از تدریس به عمل آورده‌اند. لذا در هر مكتب فلسفی شیوه ارایه و بهره‌گیری از الگوهای تدریس خاصی مورد نظر است. 
    از نظر ایدآلیستها1 تدریس تنها ارایه اطلاعات و حقایق به شاگردان نیست. بلكه منظور از آن كمك به شاگردان است تا اطلاعات به دست آمده را به صورت منسجم كلیت بخشیده و با معنی سازند. ایمانویل كانت 2 معتقد است برای پرورش عقل باید به شیوه‌ی سقراط عمل كنیم. شیوه‌ی سقراط همان شیوه دیالكتیك است لوءیس آنتز3  و دونالدباتلر4   از ایدآلیستهای مشهور معاصر دیالكتیك را به عنوان روش اساسی آموزش مطرح می سازند. 
    به اعتقاد واقع‌گرایان5 شیوه‌های تدریس باید مبتنی بر یافته‌های روان شناختی باشد. البته در دیدگاه واقع گرایان تعقلی‌6 روش‌های تدریس مبتنی بر نگرشهای روان شناسان شناختی ‹‹ گشتالتی›› ودر دیدگاه واقع گرایان طبیعی 7   یا علمی تدریس باید مبتنی بر نگرشهای روان شناسان ‹‹رفتارگرا››8 است و بر شیوه‌های آزمایشی و مشاهد و تجربیات حسی تأكید دارند. 
    عمل گرایان9  روش اساسی تعلیم و تربیت را همان شیوه تحقیق و تفكر می‌دانند. به عبارت دیگر از نظر این مكتب، شاگردان باید تحت هدایت و راهنمایی معلم خود، تفكر انتقادی را در خود پرورش دهند. آنها باید در جریان یادگیری و فعالیتهای كلاسی دست به تلاشی آگاهانه و معنی‌دار بزنند.

1-Ideulism
2-Immanual Kant 
3-Lewis Ants
4-d. Batler 
5-Realism 
6-Rational Realism 
7-Scieantific Realism
8-Behaviaurism 
9-Pragmatism
براین اساس عمل گرایان ویژگیهای اصلی روش تدریس را با ویژگیهای اساسی تفكر همنند می‌دانند و براین اساس روش حل مساله بهترین شیوه‌ی تدریس است. 1  
    با ورود به قرن بیستم و علم روان‌شناسی، تغییرات عظیمی نیز در فرآیند یاددهی – یادگیری صورت پذیرفت. ثورندایک از اولین روان‌شناسانی بود كه به مطاله زمینه‌های آموزش و پرورش عملی عقیده داشت. او در سال‌های 1900 در آستانه قرن بیستم این نظریه را اشاعه داد كه میان تمرین‌های معلمی، دانش مربوطه به فرآیند یاددهی –یادگیری باید ارتباط نزدیكی برقرار باشد. وهمچنین انتظار می رود كه با پیشرفت دانش و تكنولوژی ماهیت یادگیری تقویت تكنیك‌ها و مهارت‌های تدریس مورد توجه قرار گیرد. 
   همچنین در اثر كوشش مربیان بزرگی چون جان دیویی2 مفهوم تعلیم وتربیت در عصر حاضر تغییر پیدا كرده است. سابق بر این تصور می‌شد تعلیم وتربیت یعنی انتقال معلومات، ودر زمینه‌فرهنگی تعلیم وتربیت را عبارت از انتقال میراث فرهنگی از طرف مربیان به نسل جوان می دانستند. 
    از اواسط قرن بیستم، نظریه‌های آموزشی بسیاری  مطرح شد، از می توان به اندیشه‌های گانیه4 (1985) اشاره كرد. گانیه آموزش را مجموعه‌ای از رویدادها می‌داند كه نسبت به یادگیرنده بیرونی هستند و برای پشتیبانی از فرآیندهای درونی یادگیری طراحی شده است. 5   

 1-هاشمی مقدم، سید شمس‌الدین، پیشین، صص32-10. 
2-Dewey 
3-شریعتمداری، علی، ‹‹جامعه وتعلیم وتربیت›› تهران: انتشارات امیر كبیر، 1367، ص341.
4-Gogne
5-گانیه، آر. ام، لسلی‌جی،   والتردبلیو. ویگر، ‹‹اصول طراحی آموزشی››، ترجمه: خدیجه علی آبادی، تهران: نشر دانا، 1374، ص282.
الگوی تدریس: 
   تدریس خوب به معنای کمک به خوب یادگرفتن شاگردان است. کسانی که خوب یاد می گیرند، بر اندوخته راهبردهای خود برای کسب آموزش و پرورش می افزایند. ‹‹ الگوی تدریس برای استفاده از راهبردها و روش هایی تدوین یافته است که به شاگردان کمک کند، تا رشد یابند و بر توانایی تفکر روشن و اندیشمندانه خود بیافزایند و مهارت ها و تعهدات اجتماعی خود را توسعه دهند.›› 1 هر الگو تدریس شامل مفاهیم، مراحل تدریس (گام های تدریس)، روابط میانگروهی، اصول واکنش و شرایط و منابع می باشد.2   
      به عبارت دیگر یک الگوی تدریس طرح یا نقشه ای است که می توانیم برای تدوین تدریس رودررو در کلاس های درسی یا در حالت آموزش فردی به کار ببریم و به تدوین مطالب درسی شامل کتاب، فیلم، نوار، برنامه ای با استفاده از کامپیوتر ، و برنامه تحصیلی بپردازیم. 
  در واقع الگوهای تدریس الگوهای یادگیری هستند. که ضمن یاری شاگردان در کسب اطلاعات، نظریات، مهارت ها، ارزش ها، طرق تفکر .راه های نشان دادن خود، به آنان نحوه ی یادگیری را نیز آموخته می شود. در حقیقت ممکن است مهمترین حاصل درازمدت آموزش همان توانائیهای افزوده یادگیری آسان و موثر آتی باشد که آنان به سبب دانش و مهارت و چیره دستی بر جریانات یادگیری کسب می کنند. 
  جویس و همکاران(1992) 3 الگوهای تدریس کشف شده ی خود را به چهار دسته تقسیم      نموده اند. که عبارتند از : 
الف- خانواده های اجتماعی شامل الگوهای: یاران در یادگیری، ایفای نقش، کاوشگری به شیوه ی محاکم قضایی 
ب-خانواده اطلاعات پردازش شامل الگوهای: تفکر استقرایی ، دریافت مفهوم، یاد یارها، پیش سازمان دهنده ها ، آموزش کاوشگری، بدیعه پرداز. 
ج-خانواده فردی شامل الگوهای تدریس: تدریس بدون صدور امر و فرمان ، افزایش خودانگاری
د-خانواده سیستم های رفتاری شامل الگوهای تدریس: یادگیری تسلط یاب، خودگردانی در یادگیری، تربیت و خود تربیتی، شرایط یادگیری گانیه. 
 
1-جویس، بروس، مارشال ویل و بورلی شاورز، ‹‹ الگوهای تدریس›› محمدرضا بهرانگی، تهران: مترجم ، 1372، 5.
2-همانجا، 51.
3-همانجا، 49-37.

Can you increase your height by stretching?
جمعه 17 شهریور 1396 02:06 ب.ظ
Magnificent beat ! I wish to apprentice even as you amend
your website, how can i subscribe for a blog website?
The account aided me a applicable deal. I had been tiny bit acquainted of
this your broadcast offered bright clear idea
How do you prevent Achilles tendonitis?
دوشنبه 16 مرداد 1396 06:12 ب.ظ
For latest news you have to go to see web and on web I found
this website as a most excellent website for most up-to-date updates.
How do you get rid of Achilles tendonitis?
شنبه 14 مرداد 1396 03:45 ق.ظ
Wonderful post however , I was wondering if you
could write a litte more on this topic? I'd be very grateful if you could elaborate
a little bit further. Appreciate it!
http://leannarookwood.hatenablog.com/
جمعه 13 مرداد 1396 11:51 ق.ظ
I take pleasure in, result in I found just what I used to be taking a look for.
You've ended my four day long hunt! God Bless
you man. Have a nice day. Bye
Can exercise increase your height?
شنبه 7 مرداد 1396 06:37 ب.ظ
What i do not realize is if truth be told how you're not actually a lot more neatly-liked than you may be right now.
You are very intelligent. You know therefore significantly
in relation to this matter, produced me personally believe it from a lot of varied angles.
Its like women and men aren't interested except it
is something to do with Lady gaga! Your personal stuffs outstanding.
All the time take care of it up!
How does Achilles tendonitis occur?
شنبه 7 مرداد 1396 02:22 ب.ظ
Excellent beat ! I would like to apprentice at the same
time as you amend your web site, how can i subscribe for a
weblog site? The account helped me a applicable deal.
I had been tiny bit familiar of this your broadcast offered vivid transparent concept
BHW
سه شنبه 29 فروردین 1396 10:21 ق.ظ
Highly energetic article, I loved that bit. Will there be a part 2?
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 05:30 ق.ظ
Hey there! I know this is somewhat off-topic however I had to ask.

Does managing a well-established blog such as yours
take a large amount of work? I am completely new to operating a blog however I
do write in my diary every day. I'd like to start a blog so
I can easily share my experience and feelings online. Please let me know if you have any kind of recommendations or tips for new aspiring bloggers.
Thankyou!
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 03:46 ق.ظ
Hello, everything is going well here and ofcourse every one is
sharing facts, that's in fact good, keep up writing.
shiva
سه شنبه 2 اردیبهشت 1393 03:16 ب.ظ
mc xeyli xub bud estefade kardam
حامید علیزاده
چهارشنبه 4 خرداد 1390 01:31 ب.ظ
سلام

مطلب خیلی خوبی بود منتها کلمات گنده منده زیاد داشت و چون غیرملموس هست یکم سخته
ترنم
یکشنبه 5 اردیبهشت 1389 08:54 ب.ظ
استفاده کردم ممنون
مهدی
دوشنبه 18 آبان 1388 03:05 ب.ظ
با سلام خدمت شما
در صورت تمایل شما می توانید در لینک باکس ما عضو شده و آمار خود را بالا ببرید.

هم اکنون لینک باکس ما در سایت اصلی ما قرار دارد که فقط خود آن روزانه 15000 بازدید دارد.
آدرس سایت ما:

http://movie.30tak.com

اگر تمایل داشتید حتما در لینک باکس ما عضو شوید.
فعلا اول راه اندازی لینک باکس است و با درج لینک خود می توانید جایگاه بهتری در این لینک باکس داشته باشید.

http://link.30tak.com

دانلود برنامه ارسال نظر گروهی به میهن بلاگ به صورت رایگان و بانک ایمیل های تفریحی : http://iroonigroup.mihanblog.com
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر