تبلیغات
معلم نو - مرور و نکات مربوط به آن
دوشنبه 11 آبان 1388

مرور و نکات مربوط به آن

   نوشته شده توسط: m2z    نوع مطلب :مقاله ،روش تدریس ،راهنمای معلم ،

مرور چیست؟


فرض كنید كه فردی، مطلبی را به طور دقیق مطالعه كرده است. 
سوال: آیا كار تمام شده است؟  قطعاً خیر! 
- چرا؟
- به این دلیل كه جایگاه درك مطلب بعد از خواندن دقیق، بستری متزلزل و غیرقابل اعتماد است. 
این جایگاه در بهترین شرایط، تنها قابلیت نگهداری مطالب خوانده شده، حفظ شده و درك شده را تا 2 روز دارد و پس از آن با یك افت سریع و تصاعدی، حذف مطالب آغاز می‌شود. 
این جایگاه «حافظه كوتاه مدت»(1) نام دارد؛ حافظه‌ای مهم، اما موقت كه در مطالعه باید به عنوان یك واسطه به آن نگریسته شود. واسطه‌ای كه وظیفه انتقال داده‌های ورودی از طریق مطالعه را به حافظه بلندمدت، به عهده دارد.

● پس: 
مكمل مطالعه دقیق هنر انتقال دادن مطالب خوانده شده به حافظه بلندمدت است. اساسی‌ترین راه در این زمینه نیز مرور است. (3)
درست است كه با خواندن دقیق و یادگیری اصولی و درك عمیق، 90 درصد از راه مطالعه را می‌پیماییم؛ اما باید حواسمان باشد اگر 10 درصد باقی مانده مسیر تا مقصد نهایی را ادامه ندهیم، عملاً به هدف نرسیده‌ایم و كل تلاش انجام شده، بیهوده و ابتر می‌شود. به بیان ساده، بیشتر آنچه را كه در زمان مطالعه به دست آورده‌ایم، به راحتی بر باد می‌رود. 



● مرور هدفمند و سازمان‌دهی شده: 
اساسی‌ترین عامل حفظ مطالب خوانده شده است. 
اطلاعات مهم حافظه كوتاه مدت را كه هنگام مطالعه به دست آمده، به حافظه بلندمدت منتقل می‌نماید. 
زمان پایداری مطالب خوانده شده را در حافظه افزایش می‌دهد. 
قشر خاكستری مغز (كورتكس) را فعال می‌كند. 
مرور در كدام مرحله مطالعه صورت می‌گیرد؟ 
مرور یكی از قسمتهای مهم مرحله بعد از مطالعه است؛ یعنی – بر اساس یك زمان‌بندی دقیق كه بعداً اشاره خواهیم كرد- پس از اینكه خواندن، یادگیری و درك كامل صورت گرفت، مرور شروع می‌شود. 
مرور، عامل یادگیری نیست؛ ولی یادآوری را تضمین می‌كند. 

● چه چیزی را باید مرور كرد؟ 
اساساً در مرور، از یادداشت‌برداری‌هایی كه هنگام مطالعه تهیه كرده‌ایم، استفاده می‌شود. البته می‌توان از روی منابع اصلی (كتاب، جزوه و… ) هم مرور كرد كه این كار نیز مفید است؛ اما مرور هر قدر صحیح‌تر و دقیق‌تر انجام شود، تأثیر آن قدرتمندتر و عمیق‌تر خواهد بود. 

● جایگاه مرور در فهم مطالب چیست؟ 
فهم، شامل دو سطح و مرحله است كه پس از هم به صورت مرتب صورت می‌گیرد. سطح اول فهم، ورود و پایداری اطلاعات خوانده شده در حافظه بلندمدت است كه هدف از آن، دسترسی ارادی به اطلاعات خونده شده در هر زمان است؛ مثلاً در زمان برگزاری امتحان یا مباحثه یا تدریس، ما نیاز به فراخوانی كامل اطلاعاتی داریم كه قبلاً مطالعه كرده‌ایم. 
فهم سطح اول، پیش‌نیاز فهم اصلی یعنی فهم سطح دوم است. هدف فهم سطح دوم، خلق است؛ یعنی اینكه بتوانیم از اطلاعات موجود در حافظه بلندمدت استفاده كرده و مطلب و مفهوم یا نظریه و فكر جدیدی را خلق كنیم. 
حال به وظیفه مرور دقت كنید. مرور، وظیفه اجرای فهم سطح اول را بر عهده دارد؛ یعنی پایداری اطلاعات در حافظه بلندمدت. 
از آنجایی كه فهم سطح دوم بدون فهم سطح اول میسر نمی‌شود، مرور و جایگاه مرور در فهم مطلب، كاملاً روشن و مشخص می‌شود.

◊ مرور چگونه انجام می‌شود؟ 
مهم‌ترین عامل در چگونگی مرور، رعایت زمان‌بندی آن است. برای مثال، گیاهی تزیینی را تصور كنید كه در گلدان زیبایی قرار دارد. آیا با یك آبیاری، ریشه‌های این گیاه می‌تواند برای همیشه از مخزن گلدان خود تغذیه كند؟ 
مطمئناً خیر؛ بلكه باید مثلاً هر 3روز یك‌بار به این گیاه آب داده شود؛ زیرا با هر بار آبیاری، نفوذ آب درخاك تا 3 روز می‌تواند جوابگوی گیاه باشد و اگر آبیاری مرتب صورت نگیرد، شاهد پژمردگی روز به روز آن گیاه زیبا خواهیم بود. 
ذهن انسان هم نیاز به آبیاری منظم و مستمر دارد و با یك بار مطالعه، تا زمان بسیار اندكی ذهن می‌تواند از اطلاعات ورودی استفاده كند. اگر این اطلاعات ورودی را رها كنیم، پژمردگی ذهن و فراموشی مطالب، تنها نتیجه ممكن خواهد بود. 
پس از گذشت 24 ساعت از زمان مطالعه، 70 درصد از محتوای خوانده شده فراموش می‌شود. این نقطه به قله فراموشی معروف است. پس حتماً باید مطالب خوانده شده را یك روز بعد از مطالعه، دوباره مرور كرد تا پایداری مطالب حفظ شود. 
به جدول زیر دقت كنید: 

نوع مرور شماره مرور زمان مرور مدت پایداری اطلاعات
الزامی 1 1 روز پس از مطالعه 10 روز
2 10 روز بعد از مرور اول 1 ماه
3 1 ماه بعد از مرور دوم 4 ماه
4 4 ماه بعد از مرور سوم 1 سال
اختیاری 5 1 سال بعد از مرور چهارم 2 سال
6 2 سال بعد از مرور پنجم 5 سال
7 5 سال بعد از مرور ششم 10 سال
8 10 سال بعد از مرور هفتم 20 سال
9 20 سال بعد از مرور هشتم 80 سال

در بخش مرور الزامی، چهار مرور منظم زمان‌بندی شده خواهیم داشت. مرور اول كه یك روز پس از مطالعه خواهد بود، باعث می‌شود قشر خاكستری مغز فعال شود و محتوای مطالعه شده تا 10 روز در حافظه دوام یابد. پس مرور دوم، 10 روز بعد از مرور اول خواهد بود تا مطالب خوانده شده، به مدت یك ماه دیگر پایداری خود را حفظ نماید. 
مرور سوم، یك ماه پس از مرور دوم و مرور چهارم، چهار ماه پس از مرور سوم خواهد بود. مرور چهارم باعث می‌شود یادآوری تمامی اطلاعات تا یك سال بعد از آن به راحتی انجام شود. 
بخش مرور اختیاری، برای افرادی است كه تمایل به استمرار طولانی مدت و پایداری همیشگی اطلاعات در حافظه بلندمدت خود را دارند. 

تكنیك انباشتی تكراری 

هرگاه قصد كردید مطالعه درس جدیدی را شروع كنید، حتماً در ابتدا دروس گذشته را سریع مرور كنید. 
طبق تكنیك انباشتی تكراری، مطالعه دروس باید مانند غذاخوردن به صورت لقمه لقمه باشد تا حافظه انسان، لحظه به لحظه در وظیفه خود موفق‌تر و دقیق عمل كند. 
البته زمان مرور دروس گذشته، همواره بسیار كوتاه است و از 10 دقیقه تجاوز نمی‌كند. مرور باید سریع، دقیق و با هدف تداعی مطالب مطالعه شده گذشته انجام شود. این یك تكنیك عملی برای تداوم مرور است. 
امام علی(علیه السلام) می‌فرمایند: 
هر كس پی در پی دری را بزند و پافشاری كند، (در به رویش باز می‌شود) و داخل خواهد شد. (4)

برای مطالعه بیشتر: 
1- شجری، ف؛ یادگیری خلاق؛ تهران، انجمن قلم ایران. 
2- حسامی، احمد؛ نردبان ترقی؛ انتشارات طلوع اندیشه. 
3- حسینی، سید محمدرضا ؛ روشهای علمی در برنامه‌ریزی، مطالعه و یادگیری؛ انتشارات شلاك. 


What is a heel lift?
یکشنبه 15 مرداد 1396 08:05 ب.ظ
You have made some decent points there. I looked on the net
to learn more about the issue and found most
people will go along with your views on this website.
Clair
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:56 ب.ظ
Terrific work! That is the kind of info that are meant to be
shared across the web. Disgrace on the seek engines for not positioning this
submit upper! Come on over and seek advice from my web site .
Thanks =)
Lakesha
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:13 ق.ظ
Sweet blog! I found it while searching on Yahoo News.

Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News?
I've been trying for a while but I never seem to get there!
Thank you
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 01:08 ب.ظ
Hey there! Someone in my Facebook group shared this website with us
so I came to give it a look. I'm definitely loving the information. I'm book-marking and will be tweeting this to my followers!
Exceptional blog and amazing design.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر